Ga naar de inhoud
Bijna iedereen kent het wel. Je weet wat je anders wilt, je hebt het zelfs al opgeschreven en misschien wel meerdere keren.
Je hebt er met vrienden over gepraat en begrijpt zelfs waar het vandaan komt.
En toch verandert er niets, of hooguit voor een kort ogenblik.
De meest gestelde vraag die daarop volgt is: Waarom lukt het mij niet?
Meestal met een ondertoon van schaamte, alsof het een kwestie is van te weinig doorzettingsvermogen en dat is (bijna) nooit waar.
Inzicht is niet hetzelfde als verandering
Er zit een groot verschil tussen weten en doorleven. Weten gebeurt namelijk in je hoofd.
Je kunt haarfijn uitleggen waarom je moeite hebt met grenzen stellen, en die uitleg kan volledig kloppen.
Echter op het moment dat iemand iets van je vraagt, doet je lijf iets anders dan je verstand had bedacht.
Dat is geen falen, dat is hoe je systeem werkt.
Een patroon dat ooit ontstond om je te beschermen, blijft actief zolang het onbewust nog nodig lijkt.
Je verstand kan een besluit nemen, maar het deel dat het patroon draagt heeft dat besluit niet meegekregen.
Zolang alleen je hoofd meedoet, blijf je jezelf overtuigen. En overtuigen kost energie.
Daarom houdt een verandering die alleen op inzicht rust het vaak precies zo lang vol als je energie strekt.
Het patroon dient meestal nog ergens toe
Wat mensen een blokkade noemen, is bijna altijd een oplossing die ooit werkte. Wie geleerd heeft dat het veiliger is om niet op te vallen, ontwikkelt een fijne antenne voor de stemming van anderen.
Die antenne is geen defect. Die was nodig.
Het lastige is dat zo’n oplossing niet vanzelf uitgaat als de situatie verandert. Iemand van vijfenveertig kan nog steeds reageren met een reflex die op zijn achtste zinvol was.
Wie dat patroon met wilskracht wegduwt, duwt tegen iets dat ooit bescherming bood. Vandaar de weerstand!
Daarom stellen we in ons werk vaak eerst een andere vraag. Niet: hoe kom ik hiervan af. Maar: waar heeft dit ooit voor gediend, en heb ik het daar nu nog voor nodig?
Wat er dan wel gebeurt
Verandering die blijft, komt zelden van een besluit, die komt van een ervaring.
Op het moment dat iemand niet alleen begrijpt maar ook voelt dat de oude reflex niet meer nodig is, verandert er iets in de reactie zelf.
Niet omdat het patroon is weggehaald, maar omdat het zijn taak heeft afgerond.
Dat verloopt zelden in één moment. Vaker is het een reeks van kleine verschuivingen die pas achteraf zichtbaar wordt.
Iemand merkt weken later dat een gesprek dat vroeger drie dagen nadreunde, nu na een uur weer weg is. Dat soort verschil is niet spectaculair, wel duurzaam.
Wat je hier zelf mee kunt
- Stop met vragen waarom het je niet lukt. Die vraag levert schuld op en geen informatie.
- Vraag in plaats daarvan wat het patroon je ooit heeft opgeleverd. Er komt vaker een antwoord dan je denkt.
- Let op de momenten waarop de oude reactie wegblijft, in plaats van op de momenten waarop hij er nog is. Die eerste momenten zijn het bewijs dat er beweging is.
- Verwacht geen rechte lijn. Terugval is onderdeel van het proces en zegt niets over de richting.
Tot slot
Als verandering niet lukt, betekent dat meestal niet dat je te weinig wilt. Het betekent vaker dat er een deel van je meedoet dat nog niet is gehoord.
Zolang dat deel er niet bij is, blijft verandering iets wat je moet volhouden in plaats van iets wat vanzelf gaat.
In de eerste aflevering van onze podcast Tussen Ziel en Praktijk gaan we hier uitgebreid op in, aan de hand van een praktijkgesprek. Luister mee via de podcastpagina op slotify:
https://open.spotify.com/episode/5MsQGeO7SI6TFlClTWH5gp?si=b6VnzvGZSh2B9amaywO18Q
Lees ook Je hebt gevonden wat er speelde. En dan?, een andere aflevering uit dezelfde podcastserie, over wat er ná zo’n doorbraak gebeurt.
Wil je leren om cliënten hierin professioneel te begeleiden? Bekijk het opleidingsaanbod: https://www.nieuwetijdsopleidingen.nl/opleidingen/
